Η εκπαίδευση δεν είναι ατομική υπόθεση

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή την 1η Νοεμβρίου 2015 

Ο διάλογος σχετικά με την επιβολή ΦΠΑ στα ιδιωτικά σχολεία αποκάλυψε πόσο στενή αντίληψη έχουν μερικοί ‘Ελληνες για τα οφέλη της εκπαίδευσης. Ο Υπουργός Παιδείας, αλλά και σχολιαστές που δεν είναι Αριστεροί, υπερασπίστηκαν τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα του μέτρου. Προφανώς δεν καταλαβαίνουν τους λόγους που οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης δεν επιβάλουν αυτόν τον φόρο.

Ας αναρωτηθούμε κατ’ αρχάς γιατί τα σύγχρονα κράτη δαπανούν τόσο πολύ χρήμα για δημόσια δωρεάν σχολεία, ενώ δεν δαπανούν για δημόσια δωρεάν εστιατόρια. Η τροφή είναι πιο βασική ανάγκη από την εκπαίδευση. Η παιδεία όμως, σε αντίθεση με την τροφή, έχει μεγάλες “θετικές εξωτερικότητες”, στην ορολογία των οικονομολόγων. Το όφελος δηλαδή δεν το καρπώνεται μόνο αυτός που εκπαιδεύεται, αλλά και όσοι συναλλάσσονται μαζί του ή ζουν κοντά του. Continue reading

Advertisements

Μικρή κλίμακα ίσον φοροδιαφυγή

Το δημοσιονομικό έλλειμα της Ελλάδας, λένε πολλοί, δεν οφείλεται στις υψηλές δαπάνες του δημοσίου, αλλά στα χαμηλά φορολογικά έσοδα, ιδιαίτερα δε στα χαμηλά έσοδα από το φόρο εισοδήματος. Επικαλούνται τη σύγκριση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που πράγματι δείχνει οτι οι δημόσιες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι στην Ελλάδα κοντά στο μέσο όρο της ΕΕ, το ίδιο και οι έμμεσοι φόροι, αλλά υστερούν κατά πολύ οι άμεσοι φόροι.  Παράδειγμα, το άρθρο του Γ. Σταθάκη.

Μπορεί όμως να αυξηθεί ο φόρος εισοδήματος και να φτάσει σε Ευρωπαϊκά επίπεδα; Πολύ δύσκολα, νομίζω. Το εμπόδιο δεν έγκειται τόσο στην ανεπάρκεια των ελέγχων, αλλά στη σύνθεση των εισοδημάτων, που διαφέρει ριζικά από τις περισσότερες χώρες της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Εχουμε εξαιρετικά ψηλό ποσοστό αυτοαπασχολούμενων και μικροεπιχειρηματιών. Τα εισοδήματα αυτών είναι πολύ δύσκολο να καταγραφούν από τις φορολογικές αρχές, με αποτέλεσμα σε όλο σχεδόν τον κόσμο, η φοροδιαφυγή τους να είναι πολύ υψηλή. Continue reading