Ο πιο βαρύς φόρος

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 23 Φεβ. 2014

Με πολλούς νέους φόρους και με αυξημένους συντελεστές, με μεγάλες οριζόντιες περικοπές δαπανών, αλλά με ελάχιστο περιορισμό της φοροδιαφυγής, φθάσαμε επιτέλους σε δημοσιονομικό πλεόνασμα. Σύμφωνα με τη Eurostat, τα έσοδα του κράτους ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν από 38,4% το 2009 σε 44,6% το 2012 και έχουν φθάσει πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Με τα στοιχεία του 2013, ίσως να τον έχουν ξεπεράσει.

Για μερικούς, π.χ. την κυβέρνηση, αυτό σημαίνει ότι έχουμε σχεδόν ολοκληρώσει τη δημοσιονομική προσαρμογή. Για άλλους, π.χ. τον ΣΥΡΙΖΑ, θα πρέπει οι φόροι να αυξηθούν ακόμα περισσότερο. Για άλλους, οι φόροι είναι πολύ υψηλοί, και με πρώτη ευκαιρία θα πρέπει να μειωθούν. Η Δράση, για παράδειγμα, κάνει εκστρατεία κατά των νέων φόρων στα ακίνητα. Η δική μου γνώμη είναι ότι δεν μπορούν να μειωθούν σημαντικά οι φόροι στο ορατό μέλλον. Γιατί πρέπει να μειωθούν δραστικά οι ασφαλιστικές εισφορές. Continue reading

Νοσηλεύονται οι ανασφάλιστοι;

Σήμερα το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο ανακοίνωσε οτι ένας ανασφάλιστος ασθενής που είχε εξετάσει πέθανε γιατί “... δεν καταφέραμε να βρούμε δημόσιο νοσοκομείο που θα τον δεχτεί χωρίς κόστος,  αφού αδυνατούσε να ανταποκριθεί οικονομικά.Η ανακοίνωση εδώ.  Το ΜΚΙ αναφέρει οτι υπάρχουν και άλλοι ασθενείς που κινδυνεύουν για παρόμοιους λόγους,  και κάνει έκκληση για να σωθούν.

Το θλιβερό περιστατικό ας γίνει αφορμή για να καταλάβουμε τις παθογένειες του συστήματος υγείας όπως χτίστηκε από το 1982, και όπως μεταλλάσσεται μέσα στην κρίση. Δεν είμαι ειδικός, αλλά προσπάθησα να καταλάβω τι συνέβαινε και τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις. Με βοήθησε μια συζήτηση στο facebook, στον τοίχο του ιατρού Αλέξανδρου Καραγιάννη, με άλλους ιατρούς και νοσηλεύτριες (εδώ).

Το ΕΣΥ δεν ήταν ποτέ “δωρεάν”, όπως π.χ. είναι το δημόσιο σχολείο. Ο ασθενής έπρεπε να πληρώσει για την νοσηλεία, είτε ο ίδιος, είτε το ασφαλιστικό του ταμείο. Πριν από την κρίση, αυτό δεν φαινόταν να είναι μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, για δύο λόγους: Πρώτο, οι ανασφάλιστοι ήταν σχετικά λίγοι, αλλά και απο αυτούς, πολλοί δεν ήταν φτωχοί. Continue reading

Από την παρουσίαση βιβλίου “Ασφαλιστικό: μια μέθοδος ανάγνωσης”

Σήμερα πήρα είδηση οτι υπάρχει βίντεο με αποσπάσματα από την παρουσίαση του βιβλίου του Πλάτωνα Τήνιου. Αναρτώ εδώ το 3ο μέρος, που περιέχει τα δικά μου. Αλλά δείτε και τα τρία στο YouTube. Ολες οι τοποθετήσεις είχαν μεγάλο ενδιαφέρον.

 

 

Η Ανατομία του Ασφαλιστικού

(Βιβλιοπαρουσίαση — δημοσιεύτηκε στο Athens Review of Books Σεπτέμβριος 2010)

Πλάτων Τήνιος, Ασφαλιστικό. Μια μέθοδος ανάγνωσης, πρόλογος Γιάννης Σπράος, Κριτική, Αθήνα 2010, σελ. 576

Για την  πολιτική οικονομία  της Ελλάδας δεν έχουμε μελέτες βάθους. Οι καλοί πανεπιστημιακοί, όσοι έχουν τεχνική επάρκεια,  συνήθως δεν ασχολούνται με τα πρακτικά θέματα της   ελληνικής οικονομίας.  Ή, όταν ασχολούνται, το κάνουν με επιφανειακό τρόπο, δοκιμάζοντας αν το άλφα ή το βήτα διεθνές θεωρητικό μοντέλο ισχύει εδώ. Οταν δεν ισχύει, δεν έχουν την υπομονή να ψάξουν προσεκτικά τι ισχύει, και να χτίσουν μια ανάλυση συγκεκριμένη των ελληνικών πραγμάτων. Ισως γιατί κάτι τέτοιο δεν είναι δημοσιεύσιμο στα έγκυρα περιοδικά του κλάδου, που καθορίζουν την φήμη και την καριέρα του καλού πανεπιστημιακού.

Σύνθετα προβλήματα, όπως είναι το ασφαλιστικό, διαμορφώνονται από ένα πλέγμα θεσμών και πρακτικών που διαφέρει ουσιαστικά από χώρα σε χώρα. Ακόμα και ρυθμίσεις στην πιο μικρή κλίμακα μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στην μακροσκοπική εικόνα. Για παράδειγμα: πάρα πολλοί ασφαλισμένοι του ΙΚΑ συνταξιοδοτούνται με την κατώτατη σύνταξη μετά από πολύ λίγα χρόνια ασφάλισης – ανεξάρτητα από ηλικία. Αυτό έχει σοβαρότατες επιπτώσεις στο ύψος των συντάξεων τους  – γίνονται χαμηλοσυνταξιούχοι, και υποφέρουν από φτώχεια στα γεράματα. Παράλληλα, ζημιώνεται το ΙΚΑ, αφού αυτοί οι ασφαλισμένοι έχουν καταβάλει εισφορές μόνο για λίγα χρόνια. Δύσκολο να εξηγηθεί το φαινόμενο, αν δεν γνωρίζουμε το εξής: οτι ο συνταξιούχος θα έχει ακριβώς την ίδια σύνταξη είτε δηλώσει 15 χρόνια ασφάλισης, είτε 23. Μόνο μετά από τα 23 χρόνια θα δεί την σύνταξη που δικαιούται να αυξάνεται με κάθε πρόσθετο χρόνο ασφάλισης. Καλείται δηλαδή επί οκτώ χρόνια αυτός και ο εργοδότης του να πληρώνουν εισφορές χωρίς αντίκρισμα. Κρίνει λοιπόν οτι δεν τον συμφέρει να επιβαρυνθεί πέρα από τα 15 χρόνια, διακόπτει την ασφάλιση, παίρνει την κατώτατη σύνταξη και εργάζεται ανασφάλιστος από εκεί και πέρα.

Τέτοιοι μικροί παραλογισμοί συνθέτουν το ασφαλιστικό σύστημά μας, μαζί με τα μεγάλα μεγέθη όπως είναι η γήρανση του πληθυσμού.  Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τη δυναμική του αν δεν ξέρουμε και τους μεν και τα δε. Συνήθως τις ρυθμίσεις τις γνωρίζουν μερικοί διοικητικοί υπάλληλοι, και τα μεγέθη μερικοί οικονομολόγοι, και σπανίως συνομιλούν οι μεν με τους δε. Continue reading