Ομιλία για το ΝΑΙ, με τρία ερωτήματα

Βγήκα από το καβούκι μου, για να πάρω θέση, σε τούτη την πλατεία, για ένα δημοψήφισμα. Ενα δημοψήφισμα που μέσα σε λίγες μέρες μας έχει διχάσει όσο δεν μας είχαν διχάσει τα πέντε χρόνια της μεγάλης κρίσης μέχρι τώρα.

Γιατί δυστυχώς το έχουν αυτό τα δημοψηφίσματα. Πολλές φορές διχάζουν τον λαό, και αφήνουν βαθειές πληγές, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα της κάλπης.

Εχω κι εγώ μεγάλο θυμό μέσα μου, για όλους τους πολιτικούς, ή σχεδόν όλους. Για αυτούς που δεν μπόρεσαν επί πέντε χρόνια να φτιάξουν ένα εθνικό σχεδίο για την ανάπτυξη, και να πάνε με αυτό, ενωμένοι, στην Ευρώπη για να ζητήσουν στήριξη. Κι όταν δεν έχεις δικό σου σχέδιο, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να δέχεσαι, ή να μη δέχεσαι, τα σχέδια των άλλων.

Εχω θυμό για αυτούς που κυβερνούν σήμερα, που μέσα σε λίγες εβδομάδες, κατάστρεψαν αυτή την μικρή ανάπτυξη που ξεκίνησε πέρσι, και τώρα έχουν φέρει τη χώρα στο πάρα πέντε πολύ μεγάλης καινούργιας καταστροφής.

Αλλά ο θυμός δεν βοηθά αυτές τις ώρες. Οι πιο πολλοί Ελληνες είναι μπερδεμένοι, φοβισμένοι, και δεν μπορούν να προβλέψουν τι θα σημαίνει το ΝΑΙ ή το ΟΧΙ.

Ιδίως όταν έχουν μπροστά τους ένα τόσο περίεργο ψηφοδέλτιο, που βασίζεται σε δύο τεχνικά κείμενα που δεν έχει διαβάσει κανένας, που κάποιοι τα ονομάζουν πρόταση των θεσμών, και άλλοι λένε οτι δεν ισχύουν τώρα πια.

Δυστυχώς δεν έχουμε χρόνο να συζητήσουμε αναλυτικά τα επιχειρήματα της κάθε πλευράς, γιατί τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά. Ενώ σε μια κανονική δημοκρατία οι δύο πλευρές θα είχαν τουλάχιστο έναν μήνα στη διάθεση τους για να παρουσιάσουν τις θέσεις τους.

Αντί για αυτό, ας απαντήσουμε τουλάχιστο στα βασικά ερωτήματα, που είναι τρία, κατά τη γνώμη μου.

  1. Τι θα γίνει με τη διαπραγμάτευση αν βγει το ΟΧΙ;
  2. Πότε και πώς θα μπορέσουν να ανοίξουν πάλι οι τράπεζες;
  3. Αν βγει το ΝΑΙ, τι ελπίδα έχουμε;

1. Μετά το ΟΧΙ, τι;

Η κυβέρνηση λέει οτι αμέσως μετά το ΟΧΙ θα αρχίσουν πάλι οι διαπραγματεύσεις, και θα έχουμε γρήγορα μια συμφωνία πολύ καλύτερη από αυτήν που συζητούσαμε μέχρι χθες.

Όλοι εμείς του ΝΑΙ φοβόμαστε οτι μετά το ΟΧΙ οι εταίροι δεν θα δεχτούν κάτι πολύ διαφορετικό, οι τράπεζες δεν θα ξανανοίξουν, και για να αποφύγουμε την απόλυτη πείνα, θα αναγκαστούμε να πάμε στη δραχμή, ωστε να κυκλοφορεί κάποιο χρήμα έστω και μικρής αξίας.

Με τι δική μας πρόβλεψη συμφωνούν σχεδόν όλοι οι ξένοι σχολιαστές, ακόμα και αυτοί που στηρίζουν την κυβέρνηση όπως ο οικονομολόγος νομπελίστας Πωλ Κρούγκμαν.

Εσείς πιστεύετε λοιπόν οτι η κυβέρνηση ξέρει να προβλέπει σωστά; Δεν ρωτάω αν έχει δίκιο σε όσα ζητάει, αλλά αν καταλαβαίνει πώς αντιδρούν οι εταίροι, για να μπορέσει να τα διεκδικήσει με αποτελεσματικό τρόπο.

Ας θυμηθούμε μερικές προβλέψεις του κ. Τσίπρα και του κ. Βαρουφάκη, που πάνω σε αυτές στήριξαν όλη την στρατηγική της διαπραγμάτευσης:

Λέγανε: “Δεν υπάρχει περίπτωση ούτε μια στο εκατομμύριο να απορρίψει την πρόταση μας η κα Μέρκελ”. Το λέγανε πριν τις εκλογές, το λέγανε μετά την συμφωνία στις 20 Φεβρουαρίου. Η στάση της Γερμανίας δεν έχει αλλάξει, το ξέρουμε όλοι μας. Μάλλον έχει γίνει πιο σκληρή, γιατί πληθαίνουν εκεί οι φωνές που ζητάν να φύγουμε από ευρώ.

Λέγανε: “Θα γίνει μια συμμαχία του Νότου ενάντια στη λιτότητα, και θα μας στηρίξουν“. Αποτέλεσμα: ούτε μια κυβέρνηση της ευρωζώνης δεν μας έχει στηρίξει. Ο κ. Ρέντσι μας λέει οτι στην Ιταλία εκοψαν τις πρόωρες συντάξεις, και δεν πρόκειται να πληρώνουν τις δικές μας. Ο υπ. οικονομικών της Κύπρου, λέει οτι ούτε αυτός μπορεί να καταλάβει τι ζητάει ο κος Βαρουφάκης. Είμαστε εντελώς απομονωμένοι. 18 προς 1. Ποτέ στη ιστορία μας δεν έχει ξαναγίνει αυτό.

Λέγανε: “Δεν χρειαζόμαστε την χρηματοδότηση 7,2 δις” που είχε μείνει ουρά από το προηγούμενο Μνημόνιο. Αυτό έλεγε ο κος Βαρουφάκης τον Φεβρουάριο, και υπέγραψε μια συμφωνία χωρίς χρηματοδότηση. Τον Απρίλιο αρχίσαμε να ζητάμε τα χρήματα επίμονα και με αγωνία. Ο κος Τσακαλώτος είπε καθαρά οτι ήταν λάθος που δεν τα ζητήσαμε από την αρχή. Τώρα έχει τελειώσει το Πρόγραμμα και αυτά έχουν χαθεί.

Για το ΔΝΤ, μας έχουν τρελάνει. Την μια εβδομάδα το θέλουν μέσα στις διαπραγματεύσεις, γιατί ζητά και αυτό να μειωθεί το χρέος μας. Την άλλη εβδομάδα θέλουν να το διώξουν γιατί ζητάει μεταρρυθμίσεις που δεν μας αρέσουν. Και την επόμενη, πάλι απο την αρχή.

Λέγανε: “δεν υπάρχει περίπτωση να κλείσουν οι τράπεζες και να μπουν capital controls”. Και είδατε τι έγινε. Ο κος Τσίπρας είπε προχθές οτι δεν το περίμενε ποτέ αυτό απο την δημοκρατική Ευρώπη.

Ενώ ο κ. Ντράγκι μας έχει προειδοποιήσει από τον Φεβρουάριο, πολλές φορές. Ο πρωθυπουργός ομολογεί λοιπόν οτι δεν ξέρει πώς λειτουργεί το σύστημα.

Για να μην πω και το χειρότερο:

Απορρίπτανε το μέιλ Χαρδούβελη του Νοεμβρίου, έριξαν την προηγούμενη κυβέρνηση για αυτό τον λόγο, και τον Ιούνιο παρουσιάζουν δική τους πρόταση, που περιέχει τριπλάσιους νέους φόρους από του Χαρδούβελη.

Οχι επειδή το ζητούν οι δανειστές, αλλά επειδή η οικονομία έχει βυθιστεί τόσο πολύ, που χρειάζονται τους παραπάνω φόρους για να θα μπορούν να πληρώνουν μισθούς και συντάξεις.

Με δυό λόγια: σε ότι έχει σχέση με την πορεία των διαπραγματεύσων, έχουν κάνει όλα τα λάθη που μπορεί να φανταστεί κάποιος. Γιατί να πιστέψουμε οτι αυτή τη φορά ξέρουν τι πάνε να κάνουν;

Φοβάμαι οτι τώρα πια παίζουν τη χώρα στα ζάρια. Εχοντας χάσει μέχρι τώρα, ποντάρουν τα ρέστα ολωνών μας σε μια τελευταία ζαριά. Αυτό είναι το ΟΧΙ σήμερα. Μια τελευταία ζαριά του κου Βαρουφάκη.

 2. Πότε και πώς θα ανοίξουν οι τράπεζες;

Ο Πρωθυπουργός παραδέχθηκε χθες οτι χωρίς συμφωνία με τους δανειστές, οι τράπεζες δεν μπορούν να ανοίξουν.

Παραδέχεται ουσιαστικά οτι μόνο χάρη στα Μνημόνια είχαμε ανοικτές τράπεζες από το 2010. Η ΕΚΤ έχει βάλει 182 δις για να τις κρατήσει ανοιχτές.

Τα 40 δις τα έβαλε τους πέντε μήνες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ , για να καλύψει την τρύπα από τις καταθέσεις που έφευγαν, επειδή η “σκληρή διαπραγμάτευση” έκανε τον κόσμο να φοβάται για τις οικονομίες του.

Πόσο γρήγορα μπορεί λοιπόν να γίνει μια νέα συμφωνία για ένα νέο πρόγραμμα; Ο κ. Βαρουφάκης λέει “μεσα σε δύο ώρες, την Τρίτη το απόγευμα“.

Στην πραγματικότητα, ακόμα κι αν υπάρξει καλή διάθεση, και πολιτική συμφωνία, τα τεχνικά ζητήματα είναι τεράστια. Στην καλύτερη περίπτωση οι τράπεζες θα ανοίξουν στο τέλος Ιουλίου.

Μέχρι τότε, θα έχει χαθεί η τουριστική περίοδος, θα έχουν κλείσει μαγαζιά, και θα μας πάρει πολλούς μήνες να ξεπεράσουμε τη ζημιά. Αυτό ισχύει στην καλύτερη περίπτωση.

Αν όμως η νέα διαπραγμάτευση κρατήσει εβδομάδες, ή και μήνες, τότε πια η ζημιά θα είναι μη αναστρέψιμη. Οταν κάποτε ξαναέχουμε τράπεζες, θα είναι από το μηδέν. Είτε θα τις επανιδρύσουν οι εταίροι με ευρώ, είτε εμείς με δραχμή. Η ανεργία και η φτώχεια που θα ζήσουμε μέχρι τότε θα είναι ασύγκριτα πιο σκληρή από όσα έχουμε δει στα χρόνια των Μνημονίων.

Τι πιστεύετε, λοιπόν; Οτι μετά το ΟΧΙ θα έχουμε μια γρήγορη συμφωνία σε δύο ώρες; Ή οτι θα έχουμε δραχμή σε δύο μήνες;

3. Με το ΝΑΙ, τι ελπίδα έχουμε;

Υπάρχει μια παρεξήγηση στο δημόσιο λόγο, όταν ψάχνουμε από πού θα έρθει η ανάπτυξη. Δεν θα έρθει αυτόματα από τους ξένους, Ούτε αν διαγράψουν το χρέος, ούτε αν δεν το διαγράψουν.

Δεν θα έρθει ούτε από πιο ψηλό ΦΠΑ ούτε πιο χαμηλό, ούτε κόβοντας συντάξεις, ούτε αυξάνοντας συντάξεις.

Ολα αυτά έχουν το ρόλο τους, αλλά στην τελική η ανάπτυξη θα έρθει από τις επιχειρήσεις. Θα κατακτήσουν μια θέση στα ράφια του σουπερμάρκετ; Θα φέρουν τουρίστες; Θα πουλήσουν ελιές στη Γερμανία; Θα φτιάξουν μικροέπιπλα, ή ηλεκτρολογικά εξαρτήματα, ή σανδάλια που να θέλει να τα αγοράσει η Γαλλίδα και ο Σουηδός; Θα μαγειρέψουν πιο έξυπνα και φτηνά, για να μπαίνει κόσμος στο μαγαζί; Θα πάνε οι μηχανικοί να κάνουν έργα στη Βουλγαρία και το Ντουμπάι;

Αν γίνουν αυτά, και μόνο αν γίνουν αυτά, θα βρουν δουλειά οι άνεργοι, θα εισπράξει φόρους το κράτος και θα μπορεί να πληρώσει τις συντάξεις.

Μετά από πέντε πολύ σκληρά χρόνια, μέσα στο 2014 πολλές επιχειρήσεις άρχισαν να βλέπουν φως. Δεν τους το χάρισε κανένας, αυτοί τα καταφέρανε, όσο τα καταφέρανε.

Το εθνικό εισόδημα και η απασχόληση άρχισαν να μεγλαλώνουν, παρόλο που οι δημόσιες δαπάνες συνεχίζαν να πέφτουν και φόροι να αυξάνονται, και χωρίς να έρχονται περισσότερα δάνεια απο έξω.

Οι εξαγωγές είχαν ανέβει. Οι τράπεζες εξοικονομούσαν κάποιους πόρους για να δανείζουν τους υγιείς πελάτες. Η δομή της οικονομίας είχε αρχίσει να αλλάζει προς το πιο παραγωγικό και βιώσιμο.

Εκατοντάδες χιλίαδες άνθρωποι πόνεσαν, πάσχισαν, έστιψαν το μυαλό και έσφιξαν τα δόντια για να αλλάξουν την δουλειά, τους πελάτες, την τεχνική τους. Το κατάφεραν, και συνεχίζουν να προσπαθούν. Δεν ειναι ακόμα πολλοί, οι άνεργοι ειναι πολύ περισσότεροι. Αλλά κανένας άλλος δεν μπορεί να κανει την δική τους δουλειά. Μετα απο τόσα χρονια διαφωνίες και θεωρίες, κανένας δεν μας έχει πείσει οτι η ανάπτυξη θα έρθει απο κάτι άλλο, κι όχι απο τις επιχειρήσεις.

Αυτές λοιπόν οι επιχειρήσεις ένα πράγμα ζητούν, πάνω από κάθε τι άλλο: σταθερούς θεσμούς, σταθερό νόμισμα, σταθερές τράπεζες. Γι αυτό και όλοι οι επαγγελματικοί φορείς τις χώρας, μαζί με τη ΓΣΕΕ, λένε ΝΑΙ στο ευρώ. Αυτοί ξέρουν την πραγματική οικονομία πολύ πιο καλά από τους λίγους καθηγητάδες που λενε ΟΧΙ.

Εκτός από τις γνωστές επιχειρήσεις, υπάρχουν και οι νέοι. Οι επιστήμονες που δοκιμάζουν να φτιάξουν νέα τεχνολογικά προϊόντα, από ένα γραφείο στην Αθήνα, ή στην Χαλκίδα. Εχουν πληθύνει αυτοί μέσα στην κρίση, έχουν τις πρώτες επιτυχίες, φέρνουν κεφάλαια απ’ έξω, προσλαμβάνουν κι άλλους επιστήμονες.

Είναι αυτοί που μπορούν να κρατήσουν τα καλά μυαλά μέσα στη χωρα, και να χτίσουν τους νέους κλάδους αιχμής στην Ελλάδα. Θα μπορούσαν να είχαν φύγει, αλλά προτιμούν να το παλαίψουν εδώ. Δουλεύουν αθόρυβα, με το βλέμμα προς τον έξω κόσμο.

Από τη δουλειά κάνω, ξέρω πάρα πολλούς σαν αυτούς. Ολοι σήμερα έχουν την ίδια αγωνία. Θα είναι η Ελλάδα μια ευρωπαϊκή χώρα τον άλλο μήνα; Θα μπορώ να χτίσω τη δουλειά μου και να μεγαλώσω τα παιδιά μου με ηρεμία, όπως μπορώ να το κάνω αν σηκωθώ να πάω στο Αμστερνταμ ή στο Λονδίνο;

Εγώ θέλω αυτοί οι άνθρωποι να μείνουν στην πατρίδα. Είναι κι αυτός ένας από τους πολλούς λόγους, που την Κυριακή θα ψηφίσω ΝΑΙ στην Ελλάδα, ΝΑΙ στην Ευρώπη.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s