Η πολιτική στα χρόνια του πλεονάσματος

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 14 Ιουνίου 2015.

Οταν συζητούμε για τα Μνημόνια, συνήθως ξεχωρίζουμε τους δημοσιονομικούς στόχους από τις μεταρρυθμίσεις. Αλλά η πιο μεγάλη μεταρρύθμιση του κράτους θα ήταν να λειτουργήσει για μερικά χρόνια χωρίς πρωτογενές έλλειμμα. Αν καταλήξουμε σε συμφωνία που προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα, ακόμη και κοντά στο μηδέν τοις εκατό του ΑΕΠ, αυτό θα μπορούσε να μετασχηματίσει ριζικά τον τρόπο που κατανέμει τις δαπάνες η κυβέρνηση, και το περιεχόμενο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η αλλαγή μπορεί να προκύψει τη στιγμή που όλοι θα συνειδητοποιήσουν ότι υπάρχει ένα απόλυτο όριο στο άθροισμα των δαπανών του κράτους, και αυτό ορίζεται από τους φόρους που εισπράττει. Δηλαδή ότι κάθε δαπάνη σημαίνει μια περικοπή σε κάποια άλλη δαπάνη ή απαιτεί κάποιον φόρο που την καλύπτει. Οτι για κάθε πρόωρη σύνταξη θα μείνει χωρίς γάζες κάποιο νοσοκομείο. Για κάθε επαναπρόσληψη του κ. Κατρούγκαλου, κάποιοι θα πληρώσουν ακριβότερο ΦΠΑ στα τρόφιμα. Για κάθε ταξίδι της κυρίας Κωνσταντοπούλου, θα μείνει χωρίς επίδομα ένας άνεργος. Η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη να κάνει αυτές τις δύσκολες επιλογές. Και να εξηγεί γιατί αυτό και όχι το άλλο. Continue reading

Resilience: notes from the Greek crisis

(Keynote address at the annual European Foundation Conference on 20th May 2015)

Thank you to the European Foundation Centre for inviting me to speak at your conference. I feel very honored to be here. I have the deepest respect for those who actually do something about the problems of this world. I know that the room is full of such people.

I was asked to speak on the general topic of “resilience”, so I had to look it up, to see how the term is used in various disciplines. It seems to be common in psychology, in social work, and also, with regards to the organisation of cities. I have no relation to any of those subjects. So why am I here, speaking about this?

I think it is because I live in a country whose resilience has been tested like no other country in the rich world, recently. Also, I am an economist who has observed and written about the crisis on the micro-level, near to the ground, where resilience is tested. And finally, I am an investor in new businesses in an environment where businesses have been wiped out by the thousands.

So I will speak with all three hats, in sequence: first as a Greek, then as an economist, and finally as an investor. Continue reading