Το τεχνικό και το πολιτικό

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 22 Μαρτίου 2015

Ο πρωθυπουργός έχει πει πολλές φορές ότι στις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους πρέπει να συζητούν «οι τεχνοκράτες με τους τεχνοκράτες και οι πολιτικοί με τους πολιτικούς». Εχει δίκιο σε αυτό. Τα στελέχη των θεσμών δεν θα έπρεπε να συνομιλούν συχνά με υπουργούς, ούτε βέβαια να απαιτούν ενέργειες έξω από το συμφωνημένο πολιτικό πλαίσιο. Για να τηρηθεί όμως η διάκριση, θα έπρεπε να λειτουργούν σωστά και τα δύο επίπεδα. Δυστυχώς η ελληνική πλευρά δεν ξέρει πώς να χειριστεί αυτή τη σχέση.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η δημόσια διοίκηση είναι παράλληλα αυτόνομη και εργαλείο πολιτικής. Είναι αυτόνομη, γιατί δεν επεμβαίνουν οι πολιτικοί στην τρέχουσα δουλειά. Ο καταμερισμός εργασίας, οι αξιολογήσεις υπαλλήλων, η τεχνολογική αναβάθμιση, οι βελτιώσεις διαδικασιών συμβαίνουν συνήθως χωρίς πολιτική παρέμβαση. Είναι εργαλείο πολιτικής, γιατί όταν η πολιτική ηγεσία θέσει έναν νέο στόχο, η διοίκηση θα ενεργήσει με τρόπο που να τον πετύχει, αν, βέβαια, ο στόχος είναι εφικτός και αν υπάρχουν οι αναγκαίοι πόροι. Η σχέση πολιτικής ηγεσίας και διοίκησης μοιάζει με τη σχέση διευθύνοντος συμβούλου και διευθυντή παραγωγής σε μια καλή επιχείρηση. Continue reading

Politics and microeconomics in the Greek crisis

A slightly edited version of this article was published in the New York Times, on 26th February 2015.

Everyone frames the depression in Greece as an issue of macroeconomics: fiscal policy was tightened too quickly; government debt is too high; the tools of currency devaluation and monetary expansion are not available inside the euro zone. No doubt these are important factors, but they tell less than half the story. Local politics and microeconomic factors are at least as important in explaining the depth of the crisis.

Greece has fared much worse than other euro zone countries, which also faced a ‘sudden stop’ of foreign financing, and then enacted similar austerity programs. It lost 26% of GDP from the pre-crisis peak, while Portugal, Ireland and Spain lost no more than 7% each. Much of this difference is due to foreign trade.

In all four countries, when capital from abroad stopped flowing in, increasing exports became a primary goal, to offset the drop in domestic demand. The other three achieved this quickly, as projected in their adjustment programs. Greece did not. If it had, its recession would have been much shallower; by one estimate, a 25% rise in exports could have limited the drop of GDP to just 3%. Fiscal contraction would have caused much less damage.

This failure of trade adjustment is a puzzle to those economists who tend to view competitiveness in terms of labor cost. Wages did in fact drop by much more in Greece since 2010 than in any other country, and labor cost is no longer a barrier to exports. Firms have not taken advantage of this for three reasons: regulations, fear, and size. Continue reading