Συνεργασία με τη Γερμανία

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 21 Απριλίου 2013

Για τις σχέσεις με τη Γερμανία το σημαντικό ερώτημα δεν είναι πώς πρέπει να διαπραγματευτούμε, αλλά τι πρέπει να επιδιώξουμε.  Δηλαδή, τι έχουμε να μοιράσουμε, και σε τι μπορούμε να συνεργαστούμε.

Η εθνικοπερήφανη γραμμή, που  θέλει “να μεταφέρει τον φόβο στο γήπεδο του άλλου” και να χτίσει συμμαχία χωρών απέναντι στη Γερμανία, δεν απαντά στο ερώτημα. Συνήθως όλοι κερδίζουν κάτι από τις οικονομικές συναλλαγές, για αυτό και συναλλάσονται. Εμείς όμως θέλουμε να πιέσουμε τη Γερμανία  να χάσει κάτι  για να το κερδίσουμε εμείς.  Τι είναι αυτό;

Το μόνο γνωστό αίτημα των εθνικοπερήφανων είναι να διαγραφεί, ενμέρει, το δημόσιο χρέος. Αν αυτό ήταν το κυριότερο εμπόδιο για την ανάπτυξη της Ελλάδας, τότε αυτή η γραμμή θα είχε λογική. Αλλά δεν είναι. Βιώνουμε ήδη πέντε χρόνια ύφεσης χωρίς να έχουμε δώσει ούτε ένα ευρώ από τον προϋπολογισμό για τοκοχρεωλύσια.

Μια άλλη γραμμή, των ευρωπαϊστών, βλέπει τα θετικά της συνεργασίας των χωρών, και την αναζητά στους υπερεθνικούς θεσμούς. Ενιαίος τραπεζικός τομέας, ευρωομόλογα, μεγαλύτερος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός.  Αν γίνουν αυτά, θα βοηθήσουν έμμεσα την ελληνική οικονομία. Αλλά για να χτιστούν οι θεσμοί, πρέπει να το επιδιώκουν ενεργητικά οι βόρειες χώρες, όχι απλά να συρθούν προς τα εκεί. Απαιτείται μακροχρόνια προσπάθεια και καλή θέληση από όλους. Δεν είναι κάτι που τελειώνει σε δύο-τρεις συσκέψεις  κορυφής με  “σκληρές μάχες”.  Αρα, θα πρέπει και αυτοί να προσδοκούν σε οφέλη από την νέα αρχιτεκτονική της ευρωζώνης.

Μια γραμμή που δεν έχουμε διερευνήσει αρκετά είναι αυτή της οικονομικής συνεργασίας με τη Γερμανία. Τώρα έχει έρθει η ώρα για αυτό. Εχει καταλαγιάσει η αρχική εχθρότητα στη γερμανική κοινή γνώμη για τους “ψεύτες” και “τεμπέληδες” Ελληνες, έχουν φανεί οι αστοχίες της λιτότητας αλλά και οι στερήσεις που έχουμε υποστεί. Το πολιτικό περιβάλλον έχει βελτιωθεί.

Μια καλή συνεργασία δεν μπορεί να χτιστεί στη βάση της αλληλεγγύης των λαών. Πρέπει να δίνει λύση σε προβλήματα και των δύο μερών. Για αυτό ας μελετήσουμε τι όφελος μπορεί να έχει η Γερμανία από οικονομικές συναλλαγές με χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης όπως η Ελλάδα.

Δεν είναι οι εξαγωγές το βασικό όφελος. Εξαγωγές μπορεί να κάνει σε όλο τον κόσμο, σε χώρες με πολύ διαφορετική ιστορία, και χωρίς άλλες θεσμικές σχέσεις. Και ιδιαίτερα σε χώρες πλούσιες όπως οι ΗΠΑ ή με αναπτυσσόμενη βιομηχανία όπως η Κίνα.

‘Αλλα είναι τα μεγάλα ζητήματα για την γερμανική ηγεσία. Όπως σε πολλές αναπτυγμένες χώρες, κάθε χρόνο μεγαλώνει η αναλογία συνταξιούχων προς εργαζόμενους. Ταυτόχρονα αυξάνονται οι δαπάνες για υγεία, συντάξεις και κοινωνικές υπηρεσίες ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αλλά σε αντίθεση με πολλές δυτικές χώρες, η Γερμανία έχει χαμηλή ανεργία, που συνεχίζει να μειώνεται. Μερικοί οικονομολόγοι προβλέπουν οτι η έλλειψη εργατικού δυναμικού σύντομα θα είναι εμπόδιο για την ανάπτυξη. Επιπλέον, η Γερμανία λόγω των εξαγωγών έχει μεγάλα διαθέσιμα πλεονάσματα να επενδύσει.

Ο συνδυασμός αυτός σημαίνει οτι οι Γερμανοί αναζητούν επενδύσεις στο εξωτερικό που θα αποδίδουν εισόδημα για τις συντάξεις τους επί είκοσι ή τριάντα χρόνια. Στα πρώτα χρόνια της ευρωζώνης τα πλεονάσματα διοχετεύτηκαν μέσα από διατραπεζικό δανεισμό, και κατέληξαν σε ακίνητα στην Ισπανία που χάνουν την αξία τους, ή σε ελληνικά ομόλογα που κουρεύτηκαν. Στο μέλλον θα πρέπει να επενδυθούν παραγωγικά, για να αποφέρουν έσοδα μακροπρόθεσμα. Ο καλύτερος μηχανισμός για αυτό είναι οι άμεσες επενδύσεις στην βιομηχανία και στις υπηρεσίες σε χώρες όπου υπάρχει αργούν δυναμικό.

Εμείς, αντίστοιχα, έχουμε πολλούς άνεργους, και πλεόνασμα σε επιστημονικές ειδικότητες που λείπουν από τη Γερμανία (γιατροί, μηχανικοί πληροφορικής). Εχουμε ιδανική θέση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και για οικισμούς συνταξιούχων. Εχουμε δυνατότητες για εξαγωγική γεωργία. Εχουμε πάρα πολλούς νέους που μπορούν να εργαστούν σε επιχειρήσεις γνώσης, αλλά και μετανάστες που ζητάν δουλειές χειρωνακτικές.

Παρόλες τις δυσλειτουργίες του κράτους, είμαστε μια χώρα ευρωπαϊκή. Συνεπώς έχουμε σχετική ασφάλεια δικαίου, με δυνατότητα προσφυγής σε ευρωπαϊκά δικαστήρια ή στις Βρυξέλλες. Εχουμε σταθερό πολίτευμα, και το κοινό νόμισμα. Σε λίγο θα έχουμε τράπεζες που θα εποπτεύονται από ευρωπαϊκά όργανα, και ίσως θα ανήκουν σε ευρωπαϊκούς ομίλους. Ολα αυτά μας διαφοροποιούν από πολλές  χώρες όπου θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί να επενδύσει.

Μας λείπουν κεφάλαια για επενδύσεις, αλλά ακόμα περισσότερο μας λείπουν οργανωμένες επιχειρήσεις σε εξαγωγικούς κλάδους, οργανωσιακή τεχνολογία, διεθνή κανάλια διανομής. Αυτά δηλαδή που περισσεύουν στους Γερμανούς. Υπάρχει λοιπόν έδαφος για πολλές κοινές επιχειρηματικές δραστηριότητες, όχι μόνο σε υποδομές, αλλά και σε διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα.

Μέχρι τώρα όμως έχουν γίνει ελάχιστες ξένες επενδύσεις ή στρατηγικές συνεργασίες, είτε στην περίοδο της ευμάρειας, είτε μέσα στην κρίση. Το κράτος και η κοινωνία όρθωναν μύρια εμπόδια σε κάθε μεγάλη παραγωγική επιχείρηση.

Τώρα όμως έχουν αλλάξει οι ευκαιρίες και οι κίνδυνοι για όλους. Οι Γερμανοί είδαν οτι οι διεθνείς επενδύσεις σε δάνεια και ομόλογα είναι πολύ πιο επισφαλείς από όσο νόμιζαν. Εμείς, οτι δεν υπάρχουν πια ούτε κέρδη ούτε μισθοί στα εσωστρεφή μαγαζάκια που απολαμβάναμε τόσα χρόνια.

Η γραφειοκρατία και οι ξενοφοβικές κραυγές υπάρχουν ακόμα, και είναι εμπόδια. Να τι πρέπει να πολεμήσει μια αποφασισμένη πολιτική ηγεσία.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s