Επιστολή Γ. Βαρουφάκη στον πρωθυπουργό: μια κάποια λύση;

Η πρώτη μου αντίδραση όταν διάβασα την επιστολή του Γιάννη Βαρουφάκη προς τον πρωθυπουργό ήταν να γράψω στο twitter: “Πρόταση @yanisvaroufakis: Να απειλήσουμε με αυτοκτονία για να σώσουμε την ΕΕ”. Αλλά το ξανασκέφτηκα και τον έχω αδικήσει.

Ας υποθέσουμε οτι ο Γιώργος Παπανδρέου  υιοθετεί την πρόταση. Τι μπορεί να συμβεί;

Οι ευρωπαίοι εταίροι μπορεί να ξεκινήσουν τις διεργασίες για να υιοθετηθεί η «εναλλακτική πρόταση», μπορεί και όχι. Αν τις ξεκινήσουν, πρέπει να συνεννοηθούν 27 κυβερνήσεις, η ΕΚΤ, ίσως και 27 κοινοβούλια, ίσως να γίνουν και πέντε δημοψηφίσματα. Μακροπρόθεσμα μπορεί  να την εφαρμόσουν, μπορεί και όχι.

Εν τω μεταξύ, θα πρέπει να εφαρμόσουν επείγοντα μέτρα για να στηρίξουν τις τράπεζες της ευρωζώνης (αλλά όχι κατ ανάγκη τις ελληνικές) για να μην καταρρεύσουν από το πρώτο σοκ της δικής μας απόφασης, που θα σημαίνει μεταξύ άλλων και επίσημη στάση πληρωμών προς τους δανειστές του ελληνικού κράτους. Αυτό είναι δικό τους θέμα, και μάλλον θα τα καταφέρουν.

Ερχόμαστε στην Ελλάδα. Από πολιτική σκοπιά, η πρόταση έχει πολλά θετικά. Είναι πιθανό να γίνει δεκτή με ενθουσιασμό από πολλούς έλληνες, και να αποτινάξει από τους ώμους της κυβέρνησης την ρετσινιά οτι είναι ξενόδουλη ή κατοχική. Ετσι θα βρει πάλι το θάρρος να κυβερνήσει, αν βέβαια οι συνέπεις αυτής της γενναίας απόφασης δεν αποδειχτούν ολέθριες για τα εισοδήματα του λαού.

Για τα δημόσια οικονομικά, η πρόταση λέει οτι μέσα σε λίγες εβδομάδες οι δαπάνες πρέπει να περιοριστούν πολύ (πάρα πολύ, πολύ περισσότερο από ότι ζητάει το Μνημόνιο) και να μην ξεπερνάν τα έσοδα, δηλαδή τους φόρους. Επειδή το κράτος δεν είναι σε θέση να εφαρμόσει στοχευμένες και ορθολογικές περικοπές, θα εφαρμόσει πάλι οριζόντια μέτρα.

Το Μνημόνιο ζητούσε να δημιουργηθούν μηχανισμοί που θα επιτρέψουν στο μέλλον τις στοχευμένες περικοπές, αλλά τώρα θα το αποτινάξουμε, οπότε οι μηχανισμοί αυτοί δεν θα φτιαχτούν (όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, η μείωση περιθωρίων κέρδους των φαρμακείων που πληρώνουν τα ταμεία, ο ενιαίος φορεάς πρωτοβάθμιας υγείας, η ενιαία αρχή πληρωμών, οι ισολογισμοί νοσοκομείων και δήμων, κτλ). Ακόμα πάντως και αν μια φωτισμένη κυβέρνηση καταφέρει οι περικοπές να είναι στοχευμένες, το μέγεθος τους θα είναι πολύ μεγαλύτερο από οτι τώρα.

Πόσο μεγάλο; Αν τα φορολογικά έσοδα δεν μειωθούν περισσότερο, μόνο όσο το φετινό πρωτογενές έλλειμμα – νομίζω 7 δις. Αλλά πιθανότατα τα έσοδα θα καταρρεύσουν γιατί, για μερικά χρόνια θα ενταθεί και η ύφεση στον ιδιωτικό τομέα.  Αυτό θα συμβεί τουλάχιστο για δύο λόγους.

Πρώτο, η Ελλάδα έχει μεγάλο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, δηλ. εισάγει πολύ περισσότερα από ότι εξάγει. Η διαφορά χρηματοδοτείται με δανεισμό από το εξωτερικό: δάνεια προς το κράτος, προς τις ελληνικές τράπεζες, και εμπορικές πιστώσεις προς τους εισαγωγείς. Οι τρεις αυτές πηγές θα στερέψουν μονομιάς. Οι εισαγωγές θα περικοπούν δραματικά. Οχι μόνο των αυτοκινήτων, αλλά και του πετρελαίου, των φαρμάκων, των πρώτων υλών. Ενα μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τομέα που σήμερα δουλεύει, αύριο θα σταματήσει.

Δεύτερο, οι ελληνικές τράπεζες θα κλείσουν – λουκέτο, τέρμα. Εκτός αν δεχτεί να τις στηρίξει για μερικά χρόνια η ΕΚΤ, ως lender of last resort. Αυτό όμως θα σήμαινε διαπραγμάτευση και συμφωνία με τους εταίρους, δηλαδή ακύρωση της πρότασης Βαρουφάκη.

Συνεπώς, θα μπούμε σε μια πολύ βαθειά ύφεση, που θα σημαίνει ανεργία πολύ μεγαλύτερη από τη σημερινή, και βαρειά φτώχεια. Μπορεί να διαρκέσει μόνο δύο– τρία χρόνια, αλλά μπορεί και δέκα.

Από την άλλη μεριά, η οικονομία μπορεί να εξυγιανθεί. Το δημόσιο θα περιοριστεί, και οι εξαγωγές, ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξηθούν. Πιθανόν να υπάρξει μόνιμη μετατόπιση πόρων από τις εσωστρεφείς υπηρεσίες (δημ. διοίκηση, παιδεία, υγεία, δικηγόροι, εμπόριο, κτλ) σε εξωστρεφείς δραστηριότητες: βιομηχανία, γεωργία, τουρισμός, ναυτιλία. Μετά από αιματηρές, και σκληρότατες θυσίες. Αν δεν θέλουμε να κάνουμε την προσαρμογή αυτή μέσα από κάποιας μορφής Μνημόνιο, ίσως είναι μια λύση να την κάνουμε μόνοι μας.

Advertisements

One thought on “Επιστολή Γ. Βαρουφάκη στον πρωθυπουργό: μια κάποια λύση;

  1. Αγαπητέ Χάρη, ναι υπάρχουν βάσιμες πληροφορίες. Ο διαγωνισμός με (προεπιλογή) βγήκε στον άερα στις αρχές Μαίου. Αρχικά με λήξη μέχρι τα τέλη Μαίου. Μετά από μερικές μέρες όμως η προθεσμία άλλαξε και έγινε 14/5. Δεν κατάλαβες όμως τι έγινε… περιορίστηκε ο χρόνος ώστε μέσα σε 10 μέρες να γίνει η προεπιλογή. Δηλαδή αντί να γίνει διαγωνισμός με π.χ. 40 μέρες προετοιμασίας, υπάρχει το κόλπο της προεπιλογής όπου το περιθώριο πέφτει στις 10. Το θέμα όμως είναι ότι σε τόσο μεγάλο διαγωνισμό, σε 10 μέρες και η CapGemini, ή η Philips να είσαι δεν μπορείς να κατέβεις… Και τώρα πάρε το ενδιαφέρον κομμάτι. Αυτό που δεν αντιλαμβάνονται κάποιοι, δεν πάει ο νους τους για την ακρίβεια, είναι ότι οι ίδιοι άνθρωποι που τους ζητάμε δανεικά, μπορούν να μάθουν και για αυτές τις ελληνικές κουτοπονηριές. Προσωπικά ήξερα κάποιον που ήταν σε ένα από τα κορυφαία think tanks, που ασχολείται με πολιτκή υγείας, πάνω από 40 χρόνια. Το ίδιο think tank έχει και περί τους 20 νομπελίστες οικονομικών. Θεώρησα που λες σκόπιμο, με αυτόν τον άνθρωπο να του πω ότι “να δες πως προχωράμε εδώ και εάν υπάρχουν αξιόλογες εταιρείες να κατέβουν, ούτως ώστε να γίνει το έργο (γιατί είπαμε η αξία του είναι στο μέτα)”. Και μετά είδαν με τα μάτια τους την μείωση του χρόνου. Και αν σου πω και το καλύτερο… ο ίδιος οργανισμός, υπεύθυνος για αυτόν τον διαγωνισμό, κατέβασε άλλον μικρότερο διαγωνισμό (770.000) με την μορφή κατεπείγοντος, με περιθώριο κατάθεσης μόνο τριών (3) ημερών! Από αυτό αντιλαμβάνεσαι, ότι όπως προφανώς δεν πάει το μυαλό της ηγεσίας, ότι γίνονται τέτοια πράγματα από κάτω, έτσι και στους από κάτω που λειτουργούν έτσι, δεν πάει ο νους τους ότι ζούμε στην εποχή της επικοινωνίας και οι ίδιοι άνθρωποι που ζητάμε δανεικά, είναι ένα κλικ μακρυά από την πληροφόρηση για τέτοιες πρακτικές. Και αυτό είναι ένα μόνο παράδειγμα, όπου οι καλές προθέσεις δυναμιτίζονται. Να μιλήσουμε για άλλες δράσεις; π.χ. εξαγγέλονται δράσεις για επιδοτήσεις επενδύσεων στο Ιντερνετ, 10 μήνες πριν. Στόχος να τελείωναν οι διαδικασίες σε 4 μήνες, το πολύ. Παγώνει όλη η σχετική αγορά – αφού πλέον όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα πάνε για την επιδότηση. Ο υπουργός (Μ. Χρυσοχοίδης) υπογράφει σε μια μέρα. Ομως πήρε 3 μήνες για να πάει το χαρτί με τις εγκεκριμένες προτάσεις στον υπουργό και άλλους 3 για να κατέβει. Ακόμα και τώρα δεν έχουν πάει οι συμβάσεις στους επιτυχόντες για να κάνουν καποια προεξόφληση να ξεκινήσουν. Και εάν τελικά πάνε σε μερικές μέρες ή εβδομάδες, μάλλον οι τράπεζες δεν θα έχουν χρήμα για να δώσουν. Μια αγορά, που υποτίθεται θα ενισχύονταν, θαφτηκε. Και σκέψου το απλό. Τα χρήματα αυτά, σε μεγάλο ποσοστό, θα πήγαιναν πάλι πίσω στο Δημόσιο που τόσο τα έχει ανάγκη. Δυστυχώς φοβάμαι ότι δεν μας λείπουν ούτε οι άριστοι, ούτε τα μεγάλα κεφάλια κλπ. Μας λείπουν οι μηχανισμοί-δομές υλοποίησης.Οπως είμαστε τώρα, υπονομεύονται και οι καλύτερες των προθέσεων.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s