Μιά Αγορά Μικρή και Άναρχη: Περιορισμοί και Στρατηγικές για την Καινοτομία

(Ομιλία στο συνέδριο του ΤΕΕ “Ελληνική Βιομηχανία: προς την οικονομία της γνώσης”, 5 Ιουλίου 2006)

Τα παρακάτω συνοψίζουν την εμπειρία μου από δεκάδες σχέδια για νέες δραστηριότητες που έχω δεί, ασχολούμενος με επιχειρηματικές συμμετοχές (venture capital). Τα περισσότερα καινοτομικά σχέδια, όπως συμβαίνει παντού, αποτυχαίνουν, αλλά δεν αποτυχαίνουν παντού για τους ιδιους λόγους. Στην Ελλάδα οι καινοτομίες αποτυχαίνουν κυρίως επειδή δεν συνδέονται από νωρίς με τους πελάτες.

Κάθε νέα δραστηριότητα, στα πρώτα στάδια που βγαίνει στην αγορά, χρειάζεται μια ομάδα χρηστών ή πελατών που θα την επιλέξουν, θα την στηρίξουν και θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη της. Μπορεί αυτοί να είναι οι early adopters για ένα μαζικό προϊόν, ή οι μεγάλοι reference clients για ένα προϊόν προς επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα έχουμε δυό ειδών προβλήματα: Αφ’ ενός οι δημιουργοί της τεχνολογικής καινοτομίας συνήθως δεν σκέπτονται εμπορικά, ώστε να πορευτούν από την αρχή με γνώμονα τους πελάτες – αυτό το στοχείο έχει ιστορικές καταβολές, που δεν θα εξετάσω εδώ.

Αφ’ ετέρου, η αγορά μας είναι μικρή και άναρχη. Στους πιό πολλούς τομείς δεν προσφέρει την κοινότητα των χρηστών που θα αξιοποιήσουν την καινοτομία. Είναι προφανές το μειονέκτημα μιας μικρής αγοράς, και δεν θα επεκταθώ σε αυτό. Λιγότερο προφανή είναι τα εμπόδια και τα αντικίνητρα που δημιουργεί η άναρχη αγορά. «Αναρχη» σημαίνει οτι λείπουν: οι απλοί συναλλακτικοί κανόνες, η τυποποίηση, η επιμονή στις συμβατικές υποχρεώσεις και στις προδιαγραφές. Continue reading